4/7/2006 - Evropianėve iu mungojnė politikat reale dhe tė sinqerta

Evropianėve iu mungojnė politikat reale dhe tė sinqerta

Derisa politika rugoviste, si edhe e politikanėve tė tjerė shqiptarė, nė Shqipėri e Maqedoni nuk do tė ndryshojė, shqiptarėt do tė kenė njė zgjidhje tė pėrkohshme. Problemi shqiptar nuk zgjidhet pėr arsye se ka vakum tė madh midis popullit dhe elitės. Kur elita dhe populli tė bėhen tė njėzėshėm, atėherė do ta shijojmė lirinė dhe natyrshėm do tė bashkohemi.

Muhamed Jusufi-Kajolli

Mentaliteti ballkanas, vėrtet ėshtė i ēuditshėm. Jo vetėm shqiptarėt si musliman, por edhe popujt tjerė tė krishterė qė jetojnė nė kėtė gadishull janė tė njė mentaliteti. Nuk mund tė kuptohet kjo ndryshe, pėrveēse tė themi se iu mungon sinqeriteti. Bazat kryesore pėr lėvizjen e ideve dhe politikave i kanė tė drejtuara mbi teoritė e konspiracionit. Nėse marrim shembullin e boshnjakėve, themi se elita e tyre bazohet nė politika me sfond musliman, ndėrsa populli nuk i pėrgjigjet pozitivisht. Shumica dėrmuese e boshnjakėve jetojnė nga ēifte me pėrkatėsi fetare tė ndryshme. Martesat e pėrziera nė kėtė vend kalojnė njė milion. Ndėrsa ne shqiptarėt kemi politikėn e kundėrt tė boshnjakėve. Elita jonė bazohet nė ide ose politika pro perėndimore- gjegjėsisht krishtere, ndėrsa populli e ndien veten musliman. Ne nuk kemi martesa tė pėrziera sikurse boshnjakėt. Ndėrsa me serbėt puna qėndron ndryshe. Ata sikurse populli, ashtu edhe elita e tyre kanė njė zė ose njė politikė. Mjerisht politika e tyre vazhdon tė jetė destruktive pėr rajonin, por janė tė suksesshėm sepse godasin nė njė cak. Ata kanė arritur qė tė kenė miq anekėnd botės. Njė shtet e ndien veten tė fuqishėm, vetėm atėherė kur  populli dhe elita udhėhiqen nga ide tė njėjta dhe kanė tė njėjtin pasion.

Politika rugoviste

Sikur politika rugoviste tė ishte reale, dhe sikur t’i prezantonte vlerat e kėtij populli ashtu siē janė, me siguri qė do tė ēmohej mė shumė, si nga vetė populli edhe nga diplomatėt e huaj. Mentaliteti ballkanas ka ndikuar bindshėm nė kokėn e dr. Rugovės. Ai kinse pėr ta “bindur” ose fituar simpatinė e perėndimit, merret me traditėn e lashtė dhe jo reale, me ide qė nuk i pėrfill askush. Mjerisht dokrrat e tij duhet t’i dėgjojmė/nė tash e pesėmbėdhjetė vjet. Ai gjithashtu projekton edhe ide tė konvertimit tė shqiptarėve. Dr. Rugova dhe ata qė mendojnė si ai, si duket nuk bėjnė dallim midis fesė, idesė dhe politikave.

Mesazhi amerikan

Politika realiste e SHBA-ve nuk ndikohet nga politikat demagogjike dhe pasioniste tė dr. Rugovės dhe pasuesve tė tij. Amerikanėt duket qartė se e njohin shumė mė mirė popullin shqiptar, se sa vetė rugovistėt. Politika e tyre bazohet nė fakte e jo nė emocione. Mesazhi senatorit Joseph Biden ishte i qartė: “Prishtina ėshtė ndėr tė paktat qytete muslimane nė botė, ku SHBA-ja jo vetėm qė ėshtė e respektuar, por edhe e adhuruar. Nėse e zgjidhim drejt ēėshtjen e Kosovės, muslimanėt kudo nė botė do tė kenė shembull se si SHBA-tė u kanė ndihmuar muslimanėve nė Kosovė dhe u kanė ndihmuar ta bėjnė njė demokraci tė fortė, tė pavarur dhe multietnike. Ėshtė njė rrėfim i shkėlqyeshėm qė duhet treguar, por nuk mund tė tregohet pa u bėrė mė shumė punė nga shqiptarėt, serbėt dhe komuniteti ndėrkombėtar”[1].

Ne muslimanėt e Ballkanit, mė saktėsisht ne shqiptarėt duhet ta shfrytėzojmė politikėn amerikane. Nėse e analizojmė hollėsisht teorinė e z. Biden, vėrejmė se amerikanėt nė sfond tė tyre nuk udhėhiqen nga politika fetare e as ideologjike. Ne vėrtet u jemi mirėnjohės amerikanėve, ata e kuptojnė sinqeritetin tonė, sepse e kemi treguar nė praktikė. Duke qenė se SHBA-tė besojnė nė sinqeritetin tonė, ata asnjėherė nuk kanė kėrkuar nga ne qė tė konvertohemi. Ne nuk kemi vėrejtur asnjė pengesė prej tyre nė ndėrtimin ose rindėrtimin e xhamive, por pengesa gjithnjė ka ardhur nga politikat e gabuara rugoviste. Senatori Biden ishte shumė largpamės kur kėrkoi nga Senati pėr mė shumė punė nė terren, derisa ballkanasit tė kuptojnė se politikat jorealiste nuk ju shėrbejnė fare.

Rruga evropiane

Shtetet perėndimore evropiane, akoma nuk e kanė qartėsuar politikėn e tyre. Ata jetojnė midis liberalizmit amerikan dhe konservatizmit panevropian. Assesi tė dalin nga udhėkryqi. Nė tė shumtėn e rasteve janė antipodi i politikės amerikane, e kaluara e tyre historike ndikon bindshėm nė themelimin e politikave tė tyre. Evropianėt nuk po arrijnė tė kuptojnė se bota ėshtė duke u bėrė njė qytet dhe nė tė duhet tė jetojnė njerėz me fe, ideologji dhe tradita tė ndryshme. Ideja se e gjithė bota duhet tė ndjekė ligjet e tyre, dhe me sfond krishter ėshtė arrogante dhe tendencioze. Frymon nė dhunė qė mund tė pasohet me pastrime etnike. Suksesi ėshtė i pa mundur, sepse dėshmitarė dhe shembulli mė i mirė pėr botėn jemi ne shqiptarėt. Ne u ndihmuam nga SHBA-tė dhe pjesėrisht prej shteteve tė tjera evropiane. Vetėm kėmbėngulėsia e SHBA-ve largoi ushtrinė serbe nga trojet ku jetonin njerėz qė nuk flisnin gjuhėn dhe nuk kishin fenė e tyre. Kėmbėngulėsia e njė shteti krishter (SHBA), largoi pushtuesin tjetėr krishter (Serbinė) nė favor tė njė populli musliman (shqiptarė)!? Kjo praktikė nuk u dėshmua nga evropianėt asnjėherė, e as edhe nė fundshekullin e XX-tė. Srebrenica ishte turpi tyre.

Pėr t’u bindur edhe mė mirė se sa konservator janė njė pjesė dėrmuese e evropianėve mbetet tė shihet se si do tė pėrfundojnė trazirat nė Francė. Atje nėpėr qytetet franceze ka shpėrthyer dhuna. Shtresa e pakėnaqur janė veri-afrikan dhe musliman. Shenjat janė shqetėsuese, pushtetarėt kanė filluar tė pranojnė pjesė tė fajit tė tyre. E gjithė kjo urrejtje buron nė politikat e gabuara franceze. S’ka dyshim se politika asimiluese dhe racore franceze solli trazirat nė kėtė vend. Nė pritje pėr pėrmirėsim e situatės.

Pėr fund, derisa politika rugoviste, si edhe e politikanėve tė tjerė shqiptarė, nė Shqipėri e Maqedoni nuk do tė ndryshojė, shqiptarėt do tė kenė njė zgjidhje tė pėrkohshme. Problemi shqiptar nuk zgjidhet pėr arsye se ka vakum tė madh midis popullit dhe elitės. Kur elita dhe populli tė bėhen tė njėzėshėm, atėherė do ta shijojmė lirinė, dhe natyrshėm do tė bashkohemi me pjesėt tjera tė popullit.

Autori i tekstit ėshtė Drejtor i SH.K. “Zėri Ynė”